Menu

Anna Verkouteren Jansen sleept films, graphic novels en troost het theater in
PLAN

Als je theatermaker Anna Verkouteren Jansen vraagt naar haar werk, begint ze al gauw over films. Al haar inspiratie krijgt ze namelijk uit films, met het surrealistische Everything Everywhere All at Once uit 2022 als favoriet. Toch studeerde Verkouteren Jansen aan de Toneelacademie Maastricht. Al is haar werk geen klassiek theater te noemen doordat ze tegen elke theaterconventie aanschopt.

Interview met Anna Verkouteren Jansen voor PLAN Talentontwikkeling Brabant
Tekst: Mina Etemad

Ze stoort zich aan die toneelregels. Als een voorstelling begint en het publiek binnendruppelt, komt het weleens voor dat een acteur al op het podium staat. ‘Die is dan heel overdreven aan het leven’, zegt Verkouteren Jansen. Maar dat we allemaal weten dat het gespeeld is en we in een theater zijn, verbreekt haar verbeelding. Liever wil ze even helemaal in een andere wereld meegezogen worden, zozeer dat ze vergeet dat ze naar een verhaal aan het kijken is.

Dat lukt beter met films dan met theater vindt ze. En daarom maakt ze, zoals ze het zelf omschrijft, films voor theater, met werelden die tussen de fantasie en realiteit in liggen. ‘Droomwerelden waarmee ik het publiek kan bezweren en even in een fantasie kan laten leven.’

Villa Volta
Efteling voor volwassenen, noemt ze dat. ‘Alsof je in de Villa Volta zit, waar van alles gebeurt om jouw realiteitsbesef te ontwrichten.’ In haar voorstelling Rusty Brown bijvoorbeeld, ontdekt een jongetje dat er een zwart gat in zijn buik zit. Vanuit dat absurdistische gegeven ontvouwt zich het verhaal, waarbij er geen live acteurs te zien zijn. De hele voorstelling lang luister je naar een radio in een pikdonkere ruimte waar een vooraf opgenomen stem uit komt. Om je heen staan allerlei boxen voor de muziek en audio die je op een immersieve manier naar een andere wereld moeten transporteren. De subtiele lichten prikkelen je zintuigen, en langzaamaan begint het geheel steeds meer als een psychedelische ervaring aan te voelen. Als dan ook nog de radio begint te zweven, sijpelt de verbeelding die in je hoofd zit helemaal de ruimte binnen.

‘Voor mij is fantasie het meest troostrijke dat er bestaat’, legt Verkouteren Jansen uit. ‘Wegvluchten in fantasie of dissociëren is een reddingsmiddel voor wie eenzaam is. Ik probeer mensen die dat gevoel herkennen te laten zien dat het wel goed komt, dat je niet alleen bent.’

In haar eigen leven was er één belangrijk moment waarop ze dat zelf ervoer. Het was winter en donker, en ze voelde zich eenzaam. Ze piekerde urenlang in bed en had slapeloze nachten. Op een dag pakte ze de graphic novel Rusty Brown van Chris Ware uit de kast en begon te lezen. ‘In een van de illustraties kijkt het personage je recht aan. Er gebeurde iets bij mij toen ik naar hem keek – ik voelde me door de schrijver aangekeken. Ik zag dat hij precies dezelfde gevoelens doormaakte als ik.’

Sindsdien probeert ze dat gevoel ook over te dragen op haar publiek – vandaar dat ze haar voorstelling naar de graphic novel noemde. ‘Door mijn eenzaamheid en duistere gevoelens in een soort van bal samen te proppen, hoop ik dat er anderen zijn die zich net zo aangekeken voelen in die plek van eenzaamheid als ik deed bij Rusty Brown.’

Ufo’s en westerns
Haar volgende voorstelling, Junebug, zal in zeker opzicht persoonlijker zijn. Ze weet nog niet hoe de voorstelling er precies uit zal zien, maar zeker is dat er ook hier geen live acteurs op het podium zullen staan. Wel horen we de stem van een vrouw, Junebug, die door een mistig Western filmlandschap in de Verenigde Staten rondrijdt, op zoek naar ufo’s en haar vader.

De vader van Verkouteren Jansen overleed toen ze één jaar oud was en hoewel ze tijdens haar jeugd maar al te goed wist dat hij dood was, zocht ze in haar fantasieën constant naar hem. ‘Aan het eind van zijn leven was hij kaal, dus bij elke kale man die ik op straat zag dacht ik: dat zou hem kunnen zijn. En ik ging in speelgoed of boekjes zoeken of hij misschien niet een briefje of een boodschap voor me had achtergelaten.’

Junebug zal op nog een andere manier persoonlijker zijn: homoseksualiteit is een belangrijk thema in die voorstelling. Verkouteren Jansen: ‘Lange tijd heb ik me geschaamd voor wat ik voelde of dacht. Onlangs kwam ik erachter dat mijn homoseksualiteit daar een groot onderdeel van is, dat ik me schaamde voor mijn liefdesgevoelens en ze binnengehouden heb. Dat ligt nu achter me, vandaar dat homoseksualiteit prominenter in mijn voorstellingen zal zitten.’

Voor Junebug houdt dat in dat het hoofdpersonage een butch is, een lesbische vrouw wier eigenschappen als masculien worden gezien. Om een beter beeld te geven van dit werk dat nog in ontwikkeling is, maakt Verkouteren Jansen nog één laatste keer een verwijzing naar een film en tv-serie, een populaire reeks met een geheel eigen mysterieuze stijl die zich op het Amerikaanse platteland afspeelt: ‘Denk Fargo, maar dan gay en met cowboylaarzen.’

Foto’s: copyright PLAN-portret Anna Verkouteren Jansen door Bas de Brouwer.

 


Ontmoet de makers

PLANmakers @ Theaterfestival Boulevard
PLAN

Van donderdag 3 tot en met zondag 13 augustus 2023 presenteert PLANpartner Theaterfestival Boulevard weer theater, dans, muziek(theater) en kunstvormen die niet in een hokje passen. Zoals elk jaar, is er ook veel ruimte voor de PLANmakers. Zin om nieuwe werk te ontdekken? We zien je graag in Den Bosch!

3 t/m 13 augustus 2023
Anna Verkouteren Jansen / Podium Bloos | NL
Radio Sueño

4 t/m 7 augustus 2023
Elias De Bruyne / Theater Artemis | BE
Euhm…in vijf bedrijven

4 t/m 5 augustus 2023
Jija Sohn, Aleksandra Lemm en Julia Reist | NL
Landing on Feathers

4 6 12 13 augustus 2023
Simon Bus
Self-portrait, Man on Orange Floor

4 6 12 13 augustus 2023
Simon Bus
Portrait, Balder on Blue Floor

En ook oud PLANmaker Katja Heitmann is te zien:
8 t/m 13 augustus 2023
Katja Heitmann | NL/DE
Motus Mori: RELIQUIEM

Check de website van Theaterfestival Boulevard voor het complete programma.


Ontmoet de makers

Drie nieuwe PLANmakers
PLAN

Het nieuwe jaar brengt 3 nieuwe instromers in PLAN! Anna Verkouteren Jansen, Anthony van Gog en King Sisters kunnen de komende jaren met steun van PLAN hun werk en talent verder ontwikkelen.

Een hele korte voorstelronde, lees meer over de makers via de linkjes:

 

Anna-Verkouteren-Jansen_foto-Viktoryia-Shydlouskaya

Anna Verkouteren Jansen is regisseur, theatermaker en schrijver. Ze maakt hallucinogene portretten van loners en underdogs, waarbij ze verschillende lagen van het bewustzijn verkent. Anna volgt haar PLAN-traject onder de vleugels van Podium Bloos. In de eerste helft van 2023 werkt ze bij Podium Bloos en De Nieuwe Vorst aan de immersieve audio-installatie Radio Sueño, een naar eigen zeggen ‘existentiële, hyperimmersieve filosofische softporno – geluidsinstallatie from space.’

Choreograaf Anthony van Gog maakte als duo met Maarten Heijnens al eerder indruk binnen Makershuis Tilburg en richt zich de komende PLAN-jaren onder mentorschap van DansBrabant op het zelfloze lichaam, op het idee dat wij mensen in wezen geen ‘vaste kern’ hebben, maar dat identiteit een spiegelspel is dat niet gestopt gespeeld moet worden.

De zussen Joske, Annelie en Marthe Koning vormen samen collectief King Sisters. Alledrie zijn ze podiumkunstenaars met hun eigen discipline en praktijk. Wanneer ze samen op de vloer staan vinden ze elkaar een unieke muzikale taal, die is ontstaan in hun jeugd. Met hun zangstemmen als vertrekpunt creëren ze kunstzinnige, niet-alledaagse, a-capella concerten waarin ze elkaar, vanuit hun eigen disciplines, steeds uitdagen.


Ontmoet de makers
Francesca Lazzeri / Wild Vlees
Meer weten over Francesca Lazzeri / Wild Vlees?

Plankton genomineerd voor Grünschnabel prijs

21 mei 2024

Het makersduo Plankton, bestaande uit Sonja van Ojen en Hendrik Kegels, is met de voorstelling Om de hoek woont een struik genomineerd voor de Zwitserse..

Lees verder..

Binnenkort

Tabooboo

Maxime Dreesen
De Parade
Eindhoven

Going Solo

King Sisters
De Parade
Eindhoven

Xandry vd Besselaar/Carte Blanche

De Parade
Eindhoven
Down the Rabbit Hole
De Groene Heuvels, Ewijk
Bekijk de hele agenda

Broedplaatsen

In de broedplaatsen kunnen makers hun eerste stappen zetten en zichtbaar maken. Tegelijkertijd is het een kennismaking tussen een maker en partner(s), op basis waarvan een lange(re) samenwerking tot stand kan komen. Er zijn broedplaatsen in Breda, Tilburg, ‘s-Hertogenbosch en Eindhoven.

Partners

In PLAN werken de volgende producenten, podia én festivals samen: Festival Cement, Theaterfestival Boulevard, DansBrabant, Het Zuidelijk Toneel, Festival Circolo, De Nieuwe Vorst, Podium Bloos, Parktheater Eindhoven, United Cowboys, Theater Artemis en de Verkadefabriek. Lees hieronder meer over de werking van elke partner of klik door naar ieders website.