Ze maken er wat van
12 juni 2026Die makers van PLAN, waar zijn ze mee bezig geweest en wat zijn ze van plan? We zetten het voor je op een rijtje. Alice..
Lees verder..
Die makers van PLAN, waar zijn ze mee bezig geweest en wat zijn ze van plan? We zetten het voor je op een rijtje.
Alice Davies deed verschillende residenties (waaronder bij United Cowboys) voor het project Circus Dreams, waarin ze samenwerkt met kunstenaar Jacq Palinckx. Nu is ze vooral bezig met de voorbereidingen van de première van Sustained op 16 september tijdens Festival Circolo!
SKYPUNCH COLLECTIVE werkte verder aan hun TheBodies drieluik. Je leest er meer over op hun PLAN pagina, of in dit artikel. Ze werken dus aan drie projecten tegelijkertijd, en stonden ondertussen met SomeBodies op So You Think You Know Dance, terwijl AnyBodies getoond werd bij Dance on Screen festival.
STEL speelde zo’n beetje in ieder theater met hun voorstelling The show goes on. Voor nu zit de tournee erop, maar volgend jaar spelen ze nog een aantal keer, dus The show goes on goes on. Daarnaast verwelkomden ze een nieuwe zakelijk leider en werken ze aan zowel eigen voorstellingen (Thomas maakt samen met Hendrik Kegels A comedy of errors, en Romy maakt een solo: All by myself) als een nieuw gezamenlijk project.
Lotte Boonstra maakte Eight (or maybe nine) universal truths about human nature, en ging na een paar try outs in première. Voor het eerst speelde de voorstelling ook voor alleen kinderen. Lotte zegt daarover: “Dit was echt te gek. De kinderen konden zowel heel aandachtig kijken naar de verstilde beelden als helemaal wild worden door sommige sculpturen. Heel fijn om te merken dat ik op dit moment iets aan het maken ben dat echt geschikt is voor alle leeftijden.”
Heintz & Kop ging met The Pale Blue Dot op Festival Cement in première, en nu denderen ze door naar hun volgende project, waarin ze onderzoeken hoe ze kunnen inzoomen tot microscopisch niveau om tot nieuwe perspectieven te komen.
Maxime Dreesen werkte aan de muziek voor diens project ANALBUM. De albumrelease is op 30 oktober in De Studio in Antwerpen. en bereidt zich voor op een nieuwe voorstelling: Angels.
Alesya Dobysh reisde af naar Seoul voor een aangepaste versie van haar werk Motus Sonus. Ook deed ze een residentie bij DansBrabant voor een nieuw werk: Time & Time Again. Een work in progress versie was te zien tijdens So You Think You Know Dance in de Verkadefabriek.
Arjuna Vermeulen neemt in de studio van Pand 18 structureel de tijd om zich te focussen op zijn theaterpraktijk. Binnenkort start hij met het maken van een nieuw werk. In juli werkt hij samen met een scenograaf en dansers.
Op initiatief van Station Noord en We The North werd er in Assen een bijeenkomst georganiseerd waarin uitwisseling rond de verschillende samenwerkingsverbanden binnen culturele hubs centraal stond. Vanuit PLAN sloot coördinator Floor Cremers aan.
Op verschillende plekken in Nederland trekken culturele instellingen gezamenlijk op, vaak ook met stads- en provinciebesturen om krachten te bundelen om de ontwikkeling van kunstenaars te ondersteunen. Wat levert deze samenwerking op en welke uitdagingen zijn er te overwinnen?
Het overleg was discipline-overstijgend. Naast de podiumkunstensector, waren er ook initiatieven uit de muziek, beeldende kunst en literatuur, wat een breed palet opleverde aan ervaring uit verschillende kunstdisciplines.
Gezamenlijk werden vragen besproken als: hoe ga je om met werving en selectie? Hoe ziet vervolgens de ondersteuning en coaching van makers eruit en welke eisen stel je aan wat een traject de kunstenaar uiteindelijk oplevert? Hoe stem je dit proces af met de verschillende partners binnen en buiten je netwerk? Welke regelingen zijn er en hoe organiseren we onze financiering?
Een van de waardevolle inzichten die voortkwamen uit de bijeenkomst was het belang van heldere afspraken en transparantie rond verwachtingen en mogelijkheden tussen coach en maker.
Ook was er aandacht voor sociale veiligheid. Een ontwikkeltraject kan voor een maker kwetsbaar zijn. Het kan dan helpen meer mensen te betrekken in de ontwikkeling. Bijvoorbeeld in uitwisseling met alumni, of huidige collega kunstenaars in vergelijkbare trajecten. Andere opties zijn interne coaching én coaching uit het werkveld, zodat de maker voor feedback en ondersteuning niet afhankelijk wordt van één partij. Vervolgens helpt dit de maker bij uitstroom te putten uit een breed netwerk, dat behulpzaam is voor diens professionele praktijk.
Het was een bevorderlijke uitwisseling die de aanwezige partijen graag nog een vervolg geven.
PLAN Brabant organiseerde op 26 maart 2026 de eerste Dag Talentontwikkeling. Tien organisaties die zich richten op de talentontwikkeling binnen de podiumkunsten kwamen samen om ervaringen uit te wisselen en actuele actuele thema’s te behandelen.
De dag stond in het teken van kennismaking, kennisdeling en samenwerking. Iedere organisatie heeft een eigen werkwijze, wat het interessant maakt om te leren van elkaars best practices.
Twee thema’s stonden centraal: de rol van partnerschappen en netwerken en disciplineoverstijgend werk van makers.
Vrijwel alle aanwezige organisaties maken deel uit van één of meerdere netwerken en ervaren deze samenwerkingen als waardevol. Hoe zo’n samenwerking eruitziet varieert van lokale overleggen onder culturele instellingen binnen een stad tot gezamenlijk produceren en/of programmeren. Onder elkaar zien de instellingen elkaar niet als concurrenten; het vooruithelpen van makers staat voorop.
Tijdens de bijeenkomst kwam naar voren dat er behoefte is aan meer uitwisseling over coaching en mentorschap. De kansen en dilemma’s die dat in de praktijk opleveren bieden een goede basis voor een vervolg.
Een tweede belangrijke conclusie van de bijeenkomst is dat het werk van nieuwe makers zich steeds minder laat vangen in één discipline. De grenzen tussen dans, theater, circus en muziektheater vervagen, en de bestaande labels doen vaak geen recht aan het gemaakte werk.
Tegelijkertijd werd duidelijk dat deze categorieën belangrijk zijn in communicatie richting pers, fondsen en publiek. Hierdoor ontstaat er een spanningsveld tussen het gemaakte werk en de manier waarop erover gesproken en geschreven wordt. Er is dus behoefte aan een nieuw vocabulaire dat aansluit bij deze discipline-overstijgende ontwikkeling.
De inzichten van de Dag Talentontwikkeling zijn gedeeld met de NAPK en worden opgenomen een ecosysteemanalyse over het podiumkunstenlandschap.
Talentontwikkeling speelt een substantiële rol binnen dat ecosysteem. Alle organisaties delen de overtuiging dat vrije ruimte daarbij fundamenteel is. Daarbij is het essentieel dat er onafhankelijke plekken blijven bestaan waar makers ruimte krijgen voor experiment, onderzoek en reflectie. Volgens de deelnemers moet die vrije ruimte niet opgaan in de reguliere taken van bestaande culturele instellingen, maar een zelfstandige positie behouden – zeker nu wordt gesproken over een mogelijke verlenging van de kunstenplanperiode naar acht jaar.
PLAN presenteert: Manu van Kersbergen in gesprek met Anna Verkouteren Jansen. Na een fikse sloot koffie (want: maandagmorgen) voeren Manu en Anna een enerverend gesprek bij broedplaats STEK in Breda. Zittend voor de twee reusachtige robots van UNIT vertelt Anna over haar voorstellingen vol weirde personages in desolate landschappen, over een miniscuul filmisch moment willen pakken en over alle details die zij als chefkok wil samenvoegen om de perfecte ‘saus’ te maken.
PLAN presenteert: Manu van Kersbergen in gesprek met Anthony van Gog. Op het zongedroogde, knisperende gras om de hoek bij het Europees Keramisch Werk Centum in Oisterwijk spreekt Manu van Kersbergen met PLANmaker Anthony Gog. Het gesprek gaat over keramiek en geluid, over choreografie en filosofie en over dat wat aan het woord ontschiet.
Sinds het begin der tijden staren we naar de sterren, op zoek naar betekenis, perspectief, en onze plek in het heelal. Maar wat als je niet omhoog hoeft te kijken om dat gevoel van oneindigheid te ervaren?
In deze grote kleine ruimtereis nemen we je mee langs Orion, de Grote Beer en Cassiopeia—een choreografie van sterrenbeelden die je leidt naar de rand van ons zonnestelsel. In Lift Off onderzoeken we hoe we die overweldigende grootsheid kunnen oproepen in een kleine, alledaagse ruimte zoals een lift. Een plek waar je normaal gedachteloos instapt, verandert in een lanceerplatform voor verstilling en verwondering.
Wat als liefde en haat geen tegenpolen zijn, maar uit dezelfde kracht komen? Wat als het ene slechts de schaduw is van het andere? Dat is wat Paradigm op een fysieke manier onderzoekt. De lichamen van dansers Shailesh Bahoran, Patrick Karijowidjojo en Keshaw Manna bewegen in een eindeloze wisselwerking van duwen en trekken, breken en helen. Met hiphop en breakin’ als taal, rauw en ritmisch. Een gesprek waarin geen woorden nodig zijn.
Een paradigma is een kader waarin we de wereld begrijpen. Maar wat als dat wankelt? In het schijnsel van bewegende lijnen en op de pulserende klanken van adem, ritme en stilte, kantelt de perceptie. Haat en liefde worden geen uitersten, maar schakeringen binnen één vloeiende beweging. Want is dit niet de kern van mens-zijn? De constante strijd tussen aantrekking en afstoting, angst en overgave? Waar we tegenstrijdigheid verwachten, ontstaat symbiose. Waar we grenzen zoeken, vinden we ruimte. Paradigm is geen conclusie, maar een uitnodiging: kijk, herken en kantel mee.
Vanuit een miniatuurversie van de zaal waarin je zit, neemt Plankton je mee op een reis door de toekomst. Want wat gebeurt er als de mens er niet meer is?
Langzaamaan kruipen planten door de kieren van de muren. Beetje bij beetje brokkelt de achterwand af. Reusachtige golven overspoelen de stoelen. Er ontstaat zelfs nieuw leven. De zelfgeknutselde, heel precieze miniatuurversie van de theaterzaal transformeert tot een nieuwe wereld. Plankton prikkelt de fantasie met een intiem kunstwerk voor alle leeftijden zonder woorden. Elke rots wordt ooit een kiezelsteen is een uitnodiging tot groter denken, maar dan op microschaal, voor iedereen vanaf 6 jaar.
Aan de ontbijttafel bij de King Sisters smeer je niet alleen een boterham, maar ook je keel. Het Zing Ontbijt is een muzikaal ochtendritueel vol hoop, speelsheid en onverwachte harmonie.
Niet alleen danst de hagelslag over tafel en fluit de ketel een liedje, ook het publiek zingt mee. Want elke stem telt, hoe die ook klinkt. Helder of schor, jong of oud, bescheiden of krachtig. We zijn met elkaar verbonden, of we nu de boter doorgeven of een klank zingen. Samen met multi-instrumentalist Wessel Schrik transformeren de zussen Joske, Annelie en Marthe Koning een simpel ontbijt tot een moment van gezamenlijkheid.
In deze performance expositie worstelen tien personen tussen de 10 en 73 jaar zich door de grootsheid van menselijke creaties. Ze zitten vast in massieve steenblokken, balanceren op een reusachtige weegschaal en dragen abstracte materie met zich mee. Hoe verhouden onze lichamen zich tot de massa die ons omringt?
In een associatieve kluwen van landschappen, lichamen en objecten neemt Lotte Boonstra je mee in een fantasievol en wrang universum. Een wereld waarin de mens als grootste beeldhouwer van het aardoppervlak verschijnt, en waarin levende en dode materie een duet met elkaar aangaan.
Hoe zou je leven eruit zien als je je seksualiteit opnieuw kon onderzoeken in de publieke ruimte? PEEKABOO is een visioen waarin de wereld een seksspeeltuin is. Een wereld waarin muziek, hypnose, drag, tekst en dans samenkomen.
Dit universum verbeeldt nieuwe manieren van contact via ‘cruising’: het zoeken van vluchtige, seksuele contacten in de buitenlucht. Maxime Dreesen benadert dit fenomeen als het verdwalen in een web van experimentele relaties en onverwachte ontmoetingen. Nieuwsgierigheid en opwinding vormen de rode draad door dit verhaal, dat kinky comedy, campy musical songs en intieme ASMR samenbrengt in een dromerig, teletubbie-achtig landschap.
Sinds Sander Jongen coördinator is geworden bij PLAN Brabant, gaat hij veel bewuster naar het theater. Laatst zag hij Euhm… in vijf bedrijven van Plan Brabant-maker Elias de Bruyne. Jongen: ‘Het was een beetje een absurdistisch stuk, waarin hij naar het eind toe een soort van droste-effect maakte. Dat was een mooie twist. Als een voorstelling mij op het verkeerde been zet en ik verrast of verwonderd ben, vind ik dat zeker een kwaliteit.’
Interview met Sander Jongen voor PLAN Talentontwikkeling Brabant
Tekst: Mina Etemad
Theater, dans en circus zijn redelijk nieuw terrein voor Jongen – hiervoor lag zijn focus vooral op beeldende kunst. Lange tijd werkte hij als beleidsmedewerker en vervolgens maakte hij de overstap naar docent aan de Academie voor Beeldende Kunsten St. Joost. Daar gaf hij theorielessen en werd hij ook studieleider, waar Jongen vaardigheden als coördineren en organiseren leerde, die nodig blijken in zijn nieuwe functie.
‘PLAN Brabant is oprecht geëngageerd aan jonge makers’, vertelt hij vol enthousiasme. ‘Er zijn veel verschillende partijen in het netwerk, maar allemaal vinden ze het belangrijk om de talenten te ondersteunen met de expertises die ze hebben.’
Uiteraard hoopt hij zelf ook iets bij te dragen aan de organisatie. ‘Een aantal weken geleden hadden we een voordrachtsvergadering, waarbij verschillende organisaties mensen aandragen die we als PLAN Brabant kunnen ondersteunen. Tijdens die vergadering merkte ik op hoe complex zo’n procedure is.’ Het deed hem denken aan hoe hij en zijn collega’s in het kunstonderwijs studenten beoordeelden. Welke criteria neem je, hoe weeg je die? Is ‘goed’ of ‘slecht’ een criterium of laat je dat juist achterwege?
Jongen merkt dat zo’n procedure bij PLAN Brabant nog in ontwikkeling is, waarin hij een mooie uitdaging voor zichzelf ziet als coördinator. Zijn doel is om mensen uit de vergadering te laten stappen met het gevoel dat ze recht hebben gedaan aan de jonge talenten en dat ze goede, inhoudelijke gesprekken over die makers hebben gevoerd.
Hoe heeft Jongen zelf zijn talenten ontwikkeld? ‘Dat heb ik niet heel bewust gedaan. Vanuit mijn studie Cultuurwetenschappen ben ik heel analytisch opgeleid en ben daardoor goed in observeren en interdisciplinair denken. Verder denk ik dat ik vanuit mijn ervaring als studieloopbaanbegeleiding een goed luisterend oor heb. En ik werk graag samen met geëngageerde mensen. Dat is eigenlijk geen talent, maar ik vind het wel heel belangrijk!’
Vanaf 1 januari 2024 is Sander Jongen de nieuwe PLAN coördinator. Hij volgt daarmee de gewaardeerde Patrice Matthee op die afgelopen najaar als programmamanager educatie in de Bibliotheek Schiedam aan de slag ging.
Choreografe Jija Sohn ontwikkelde tussen 2019 en 2021 haar werk met steun van PLAN Brabant. Aan het eind van haar traject bij PLAN sprak Manu van Kersbergen met haar, o.a. over het werken binnen het Europese kunstveld als Japans/Koreaanse choreograaf en over haar mooie praktijk, waarin ze beweging en zorg combineert.
Interview: Manu van Kersbergen
Productie: Branded Cinema
Concept & Edit: Gilles van Leeuwen
Concept & research: Dirk Verhoeven, Eugenie Verschuren
Muziek: Mathijs Leeuwis – Col du Madeleine & L’lzoard
www.plan-brabant.nl
PLAN is onderdeel van Talenthub Brabant en wordt ondersteund door OC&W en Stichting Dioraphte.
Het nieuwe jaar brengt 3 nieuwe instromers in PLAN! Anna Verkouteren Jansen, Anthony van Gog en King Sisters kunnen de komende jaren met steun van PLAN hun werk en talent verder ontwikkelen.
Een hele korte voorstelronde, lees meer over de makers via de linkjes:
Anna Verkouteren Jansen is regisseur, theatermaker en schrijver. Ze maakt hallucinogene portretten van loners en underdogs, waarbij ze verschillende lagen van het bewustzijn verkent. Anna volgt haar PLAN-traject onder de vleugels van Podium Bloos. In de eerste helft van 2023 werkt ze bij Podium Bloos en De Nieuwe Vorst aan de immersieve audio-installatie Radio Sueño, een naar eigen zeggen ‘existentiële, hyperimmersieve filosofische softporno – geluidsinstallatie from space.’
Choreograaf Anthony van Gog maakte als duo met Maarten Heijnens al eerder indruk binnen Makershuis Tilburg en richt zich de komende PLAN-jaren onder mentorschap van DansBrabant op het zelfloze lichaam, op het idee dat wij mensen in wezen geen ‘vaste kern’ hebben, maar dat identiteit een spiegelspel is dat niet gestopt gespeeld moet worden.
De zussen Joske, Annelie en Marthe Koning vormen samen collectief King Sisters. Alledrie zijn ze podiumkunstenaars met hun eigen discipline en praktijk. Wanneer ze samen op de vloer staan vinden ze elkaar een unieke muzikale taal, die is ontstaan in hun jeugd. Met hun zangstemmen als vertrekpunt creëren ze kunstzinnige, niet-alledaagse, a-capella concerten waarin ze elkaar, vanuit hun eigen disciplines, steeds uitdagen.
Goed nieuws: PLAN Talentontwikkeling Brabant heeft er een nieuwe partner bij: Vanaf heden sluit de Verkadefabriek uit Den Bosch zich aan.
Samen met de tien bestaande partners, zet de Verkadefabriek de schouders onder deze Brabantse samenwerking, die jong podiumkunsttalent helpt om een eigen artistieke signatuur en werkwijze te ontwikkelen.
PLAN wordt vanaf nu gedragen door: Festival Cement, Theaterfestival Boulevard, DansBrabant, Het Zuidelijk Toneel, Festival Circolo, De Nieuwe Vorst, Podium Bloos, Parktheater Eindhoven, United Cowboys, Theater Artemis en de Verkadefabriek.
PLAN is verheugd:
“Met de aansluiting van deze mooie Bossche culturele plek, hebben we er als PLAN een prachtig podium bij. Daarnaast wil de Verkadefabriek graag ruimte voor jonge makers bieden. We zijn bijzonder blij dat we daarvoor de krachten vanaf nu bundelen.” (Patrice Matthee, coördinator PLAN Brabant)
VERKADEFABRIEK
De Verkadefabriek is dé culturele ontmoetingsplek voor film, theater, eten en drinken in Den Bosch. In de oude koekjesfabriek zijn twee theaterzalen, vijf filmzalen, een clubzaal, café-restaurant en meerdere repetitieruimtes gevestigd. Jaarlijks bezoeken zo’n 200.000 mensen in de Verkadefabriek een film, theater, cabaret, dans, muziek of kindervoorstelling.
De Verkadefabriek verbindt zich aan zes huisgezelschappen voor een intensieve samenwerking: Minoux, Panama Pictures, Theater Artemis, Matzer Theaterproducties, Lucas de Man en Paleis voor Volksvlijt. Sinds 2020 biedt de Verkadefabriek ruimte aan jonge makers in Studio Verkadefabriek, mede mogelijk gemaakt door de Vrienden van de Verkadefabriek. De samenwerking met PLAN Brabant sluit aan bij de wens van de Verkadefabriek om meer jonge makers te ondersteunen.
Die makers van PLAN, waar zijn ze mee bezig geweest en wat zijn ze van plan? We zetten het voor je op een rijtje. Alice..
Lees verder..In de broedplaatsen kunnen makers hun eerste stappen zetten en zichtbaar maken. Tegelijkertijd is het een kennismaking tussen een maker en partner(s), op basis waarvan een lange(re) samenwerking tot stand kan komen. Er zijn broedplaatsen in Breda, Tilburg, ‘s-Hertogenbosch en Eindhoven.
In PLAN werken de volgende producenten, podia én festivals samen: Festival Cement, Theaterfestival Boulevard, DansBrabant, Het Zuidelijk Toneel, Festival Circolo, De Nieuwe Vorst, Podium Bloos, Parktheater Eindhoven, United Cowboys, Theater Artemis en de Verkadefabriek. Lees hieronder meer over de werking van elke partner of klik door naar ieders website.
